Recensie "Zeis" - Neal Shusterman

☆ ☆ ☆ ☆

Ergens in de toekomst... De geneeskunde is zo ver gevorderd dat mensen niet meer sterven. Zodra hun lichaam te oud is geworden, kunnen ze een regeneratie aanvragen die hen terug jong maakt. Zelfs als iemand verongelukt, kan deze persoon gerepareerd worden. Mensen zijn in die gevallen niet meer dood, maar "dodig", een tijdelijke toestand.

Hierdoor explodeert de wereldbevolking wel. Dus hebben ze de Zeisen opgericht. Deze kiezen willekeurig mensen uit om te "dorsen". Definitief te doden, dus.

Op een dag worden zowel Citra Terranova als Rowan Damish uitgekozen als leerlingen van Zeis Faraday. Slechts één van hen zal effectief Zeis worden.

De functie van Zeis gaat gepaard met heel veel eerbied en respect. Het is een taak die moet gebeuren, maar waar niemand voor staat te springen. Het dorsen moet ook totaal willekeurig gebeuren, zonder vooroordelen, zonder bewuste keuzes wat betreft de doelwitten. 

Maar al snel ontdekken Citra en Rowan dat er ook Zeisen zijn die heel veel plezier scheppen in hun taak. Zeis Goddard, bijvoorbeeld, die met zijn team regelmatig "dorsexpedities" uitvoert; niets anders dan gigantische slachtpartijen, massamoorden eigenlijk. 

Zo ontdekken Citra en Rowan dat er veel meer op de achtergrond speelt dan waar de gewone burgers - zoals zij eerst waren - zich bewust van zijn. Er staan hen tal van morele beslissingen te wachten, maar ook keuzes voor hun eigen zelfbehoud, en dat van hun familie.

De meeste hoofdstukken worden wisselend verteld vanuit het perspectief van Citra en Rowan, maar soms ook vanuit het standpunt van andere, extra personages. Tussen twee hoofdstukken lees je steevast een dagboekfragment van een Zeis; elke Zeis heeft immers de opdracht om een dagboek bij te houden, waarin hun geestelijke gezondheid altijd gecontroleerd kan worden. In het begin van het boek lees je vooral uit het dagboek van Zeis Curie; ik dacht eerst dat dit de aangenomen naam van Citra of Rowan zou zijn, nadat ze hun opleiding voltooid hebben. Verslagen uit de toekomst, dus. Tot de échte Zeis Curie plots verscheen tijdens een Conclaaf, een regelmatige bijeenkomst van Zeisen, en mijn theorie dus netjes de grond inboorde...

Van in het begin is het allegorische aspect van dit verhaal duidelijk. De Zeisen staan symbool voor de dood, die ook willekeurig toeslaat. Het gaat over de menselijke strijd tegen dit lot, op welke manier mensen hun dood aanvaarden, of net niet. Hoe ze het ofwel als toeval beschouwen, of er een reden achter zoeken. Daarnaast is er nog het politieke spel, de machtsvertoningen, maar ook de "show" en public relations. Als je weet dat dit boek in 2016 gepubliceerd werd, zou je Zeis Curie en Zeis Goddard bijna met Hillary Clinton en Donald Trump gaan vergelijken...

De maatschappij die Neal Shusterman in Zeis voorstelt, wordt gecontroleerd door de AI Cumulus, een zelfbewuste, artificiële intelligentie gebaseerd op de cloud van het internet, die in het tweede deel van deze reeks, die ook Cumulus heet, vast een nog grotere rol zal spelen. Ik ben in ieder geval benieuwd naar dit vervolg!

Recensie "Nirwana" - Tommy Wieringa

☆ ☆ ☆

Yes, hij is eindelijk uit! Drie weken over gezwoegd...

Seks en extreemrechtse politiek, dat haalde ik in de eerste plaats vooral uit Nirwana van Tommy Wieringa. En saaie geschiedenislessen. En een gimmick waarbij de schrijver zichzelf als personage laat opdraven.

Ik geraakte niet vooruit in dit boek. Problematisch, want ik moest het lezen voor de leesclub Boek & Koek in Genk... Het is een dubbel gevoel: een boek dat je een gigantische afkeer van lezen bezorgt, maar tegelijkertijd ook heel veel zin om meteen andere en betere boeken ter hand te nemen en dit exemplaar zo snel mogelijk te vergeten.

Gelukkig haalde de bespreking op de leesclub het waas van mijn ogen, en ontdekte ik dat er toch wel meer zit in dit verhaal. Wieringa haalt zijn inspiratie uit het Boeddhisme: een ziel bereikt het Nirwana als die persoon zich over alle slechte gevoelens - zoals hebzucht, haat en waan - heen zet. Mijn vrouw verwoordde het perfect: het is een beetje zoals het liedje Let It Go uit de Disneyfilm Frozen, maar dan met vuur. 

Wanneer Trump de eerste keer president wordt, ontdekt de Nederlander Hugo Adema dat zijn grootvader Willem collaboreerde met de vijand tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tijdens zijn zoektocht naar de waarheid komt Hugo in contact met zijn oude gouvernante Beth, en vindt hij ook de dagboeken van zijn grootvader. 

Het personage Tommy Wieringa wil graag het verhaal van Hugo's grootvader neerpennen. Beth was namelijk zijn pleegmoeder, en zo is hij de familie Adema op het spoor gekomen. Hugo wil dat echter niet, omwille van die collaboratie. Hij probeert de schrijver dus op afstand te houden, terwijl hij zelf stiekem de dagboeken uitpluist naar meer informatie.

Want de familie Adema is wel prominent aanwezig in de wereld. Het is een rijke familie, met een emporium dat grootvader Adema na de oorlog opgebouwd heeft. Maar dat nu natuurlijk heel veel respect dreigt te verliezen. Hugo zelf schildert liever, ook wat zijn relaties betreft. Een hoofdpersonage hoeft niet per se sympathiek te zijn, maar je moet er toch íets bij voelen. Het enige wat ik deed, was om de haverklap zuchten bij wat zich in het verhaal voordeed. En een grote onthulling aan het einde had ik in eerste instantie niet eens door, zo weinig kon het me allemaal schelen op dat moment.

Maar tijdens de leesclub werd ik me bewust van allerlei zaken waar ik volledig overheen heb gelezen. Alle symboliek en vergelijkingen, de beschrijvingen van natuur, de morele vragen die overal opduiken, en de vergelijking van de proloog "Vooraf" en de epiloog "Exit". Als hoofdpersonage ondergaat Hugo een gigantische transformatie, net doordat hij geconfronteerd wordt met een hoop slechte zaken, ook fouten die hijzelf gemaakt heeft, en uiteindelijk leert het allemaal achter zich te laten.

Nirwana gaat over kunst; over inspiratie; over relaties; over politiek, rijkdom en macht. Geschiedenis en je voorouders, hoe hun vroegere beslissingen je huidige leven beïnvloeden. Er zit veel in dit boek, maar ik heb het er zeker niet allemaal uit gekregen, want ik zat er te vaak apathisch bij te lezen, spijtig genoeg. Gelukkig krijg je soms de kans om de ervaringen van andere mensen te horen, en dan besef je hoe je persoonlijke gevoelens soms de objectieve herkenning van kunst in de weg kunnen staan. En eens je je daar overheen gezet hebt, zie je ook wel de mooie dingen.

Recensie "Blackwater" - Michael McDowell

☆ ☆ ☆ ☆
 
Blackwater van Michael McDowell werd oorspronkelijk in zes aparte delen uitgebracht, zoals The Green Mile van Stephen King. Ik las de gebundelde versie, en dat heeft me toch een dikke tweeënhalve maand beziggehouden.

Blackwater begint in 1919 en eindigt ongeveer 50 jaar later. Het is een epos over de familie Caskey. Deze woont in het kleine stadje Perdido, genoemd naar één van de twee naburige rivieren. De andere rivier heet de Blackwater, maar de twee komen in het noorden van de stad samen en lopen dan onder de naam Perdido verder naar het zuiden.

Het verhaal start bij een overstroming van deze rivieren, die het hele stadje onder water zet. Hoe er eigenlijk nog iets van de gebouwen overblijft, gezien het waterpeil, is onbegrijpelijk. Zeker als je kijkt naar hoeveel schade recente overstromingen in de wereld hebben aangebracht. Maar goed, het stadje Perdido wordt dus nog gered.

Maar er is iets veranderd. Tijdens de overstroming vindt Oscar Caskey een onbekende vrouw die toevlucht zocht in een hotel. Ze noemt zichzelf Elinor, en ze komt uit het noorden. Zegt ze. Maar al snel wordt duidelijk dat er iets heel anders met haar aan de hand is.

Doorheen het boek lezen we hoe Elinor zich meer en meer opwerkt in de familie Caskey. Ze krijgt ook twee kinderen met Oscar, en kleinkinderen. Vooraan in het boek staat ook de familiestamboom, mocht je ergens niet meer weten hoe de onderlinge relaties precies in elkaar zaten.

Dankzij Elinor wordt de familie Caskey de rijkste van de stad - en waarschijnlijk de hele staat Alabama. Soms miste ik de aanwezigheid van personages die buiten deze familie staan, om een beter idee te krijgen hoe de rest van Perdido eigenlijk naar hen kijkt. Dat had misschien voor wat meer humor kunnen zorgen. Maar het verhaal is al uitgebreid genoeg.

Wat niet wil zeggen dat het saai is. Ik heb me geen moment verveeld. Je hebt de zakelijke aspecten, de familiebanden, maar ook de sterfgevallen, meestal in mysterieuze omstandigheden en met een bovennatuurlijk kantje. Niet alles wordt verklaard, maar dat is ook niet nodig.

Dit is een boek dat ik meteen een tweede keer zou lezen, als er geen gigantische leesstapel lag te wachten...

Mijn top tien van 2024

 

10. Het Beleg van Macindaw (De Grijze Jager 6) - John Flanagan

Dit zesde deel, Het Beleg van Macindaw, is een direct vervolg op deel 5. De Grijze Jager blijft een combinatie van avontuur, humor en ook een beetje romantiek. Je krijgt er zin door om zelf pijl en boog op te rapen. Flanagan verplaatst zich als verteller contant van het ene personage naar het andere, en laat dus alle kanten van het verhaal zien; ook al zijn het soms maar korte paragrafen. Fans van Wills mentor Halt blijven deze keer wel op hun honger zitten...

9. Once Upon A River - Diane Setterfield

Er was eens een rivier van Diane Setterfield is één groot verhaal, maar ook een verzameling kleine verhalen die alle personages met elkaar verbindt. Want verhalen vertellen, dat doen ze graag in de Victoriaanse herberg The Swan, ergens aan de oevers van de Thames ten westen van Oxford. En vaak beginnen die verhalen een eigen leven te leiden.

8. Stella Maris - Cormac McCarthy

Met een bang hartje nam ik Stella Maris van Cormac McCarthy ter hand. Het vorige boek, The Passenger, was een zware dobber om te verwerken, en ik ben nog steeds geen honderd procent zeker waar het verhaal over gaat. Maar kijk eens aan, wat een verrassing! Stella Maris is in mijn ogen stukken beter dan The Passenger! Het boek bestaat puur uit dialogen: Alicia in gesprek met haar therapeut. In tegenstelling tot The Passenger vond ik het deze keer echt spijtig toen het boek uit was. Ik had best nog langer naar Alicia en haar dokter kunnen luisteren.

7. Ik heb een paar vragen voor je - Rebecca Makai

 Bodie Kane heeft een true crime podcast. Vijfentwintig jaar later keert ze terug naar de kostschool van haar tienerjaren om daar zelf les te geven. Haar leerlingen krijgen de opdracht zelf een podcast te maken. Eentje kiest als onderwerp de moord op Thalia Keith, waarmee Bodie een kamer deelde. Klusjesman Omar werd toen als schuldige veroordeeld, maar Bodie heeft altijd gedacht dat muziekleerkracht Denny Bloch er voor iets tussen zat. Zo start Ik heb een paar vragen voor je van Rebecca Makkai.

6. Je bent prachtig - Ann Napolitano

Je bent prachtig is sowieso een mooi en makkelijk boek om te lezen, zonder onnodig ingewikkeld te worden, met een simpele verhaallijn en duidelijke, menselijke personages die je perfect in het echte leven ook zou kunnen kennen. Iets traditioneler qua stijl en structuur dan Lieve Edward. Het is een herkenbaar verhaal over romantische liefde en familieliefde; in dit geval zusterliefde. Over verschillende persoonlijkheden die wel of niet met elkaar kunnen samenleven. Over je niet goed genoeg voelen. Over hoe je afkomst je toekomst kan bepalen. Over basketbal en bibliotheken.

5. Losgeld voor Erak (De Grijze Jager 7) - John Flanagan

 Wow, wat een avontuur! Losgeld voor Erak is eigenlijk een verhaal dat zich afspeelt vóór de vorige boeken in de reeks van De Grijze Jager, namelijk De Magiër van Macindaw en Het Beleg van Macindaw. Die boeken waren al goed, maar deze is zoveel beter! Losgeld voor Erak is een heel volwassen avonturenverhaal dat me nog meer aan films als Robin Hood en Braveheart deed denken dan de vorige delen. Niet alleen de spanning is van een hoger niveau, maar ook de schrijfstijl, de opbouw en structuur. Voor mij is dit de overgang van jeugdboek naar jongvolwassenen.

4. November - Thomas Olde Heuvelt

In zijn laatste boek, November, neemt Thomas Olde Heuvelt ons mee naar een gemeenschap in de buurt van Seattle, Washington. Het is fijner om te lezen over een locatie dichter bij huis, zoals hij gebruikte in Hex en Orakel omwille van de betere herkenbaarheid, maar Bird Street komt met een tof kaartje en personagelijst die me deden denken aan Under The Dome van Stephen King. Het wordt al snel duidelijk: er is iets vreemds gaande op Bird Street.

3. Tomorrow, and Tomorrow, and Tomorrow - Gabrielle Zevin

Tomorrow, and tomorrow, and tomorrow draait om het duo Sam en Sadie. Ze leren elkaar kennen in het kinderziekenhuis en hebben allebei een voorliefde voor computerspellen. Nadat hun vriendschap een tijdje verwatert, komen ze elkaar opnieuw tegen en slaan ze de handen in elkaar om zelf spellen te ontwikkelen. Sams beste vriend Marx ondersteunt hen hierin, en Sadie's docent, zelf ook ontwikkelaar, leent hen zijn zelfgeschreven stuurprogramma. We volgen de verdere ontwikkelingen in hun leven; als setting van het verhaal hun eigen bedrijf, maar in de eerste plaats hun onderlinge relaties.

2. The Bad Weather Friend - Dean Koontz

The Bad Weather Friend van Dean Koontz lees je op een paar dagen uit. Het bevat die speciale combinatie van humor en spanning waardoor ik de boeken van Koontz altijd meteen lees zodra ze verschijnen, zonder echt het verhaal te hoeven kennen. De laatste jaren merk ik een terugkeer naar zijn gloriedagen, en ook dit boek bevat elementen die je misschien wel zult herkennen uit eerdere werken. Nadeel is dat het niet zo'n heel origineel verhaal is; maar dat maakt het niet minder leuk om te lezen.

1. North Woods - Daniel Mason

North Woods van Daniel Mason leek in het begin op niet veel meer dan een natuurdocumentaire, maar uiteindelijk bleek het alle andere boeken die ik dit jaar gelezen heb, volledig uit het water te blazen.

Wie ooit de boeken van James Michener of Edward Rutherfurd las, zal het concept herkennen. Je neemt een specifieke plaats ergens op de wereld, en vertelt dan verschillende verhalen die zich door de eeuwen heen daar afspelen.

Recensie "Indiana Jones and the Fate of Atlantis" - Dale Dassel

☆ ☆ ☆ ☆
Dit is een moeilijke recensie om te schrijven. Normaal gezien laat ik "fan fiction" links liggen. Het is immers het werk van amateurs, het zijn geen officiële publicaties, ook al krijgt iedereen vandaag de dag wel met gemak een eigen e-book uitgegeven. Maar Indiana Jones and the Fate of Atlantis van Dale Dassel is gebaseerd op het gelijknamige computerspel van LucasArts Games uit de jaren '90, en het is zo geniaal geschreven dat de man eigenlijk een contract van Disney zou moeten krijgen om dit manuscript officieel op de markt te brengen.

Het boek volgt in grote lijnen het verhaal van het computerspel, maar heeft natuurlijk wat gaten op te vullen en dingen te verklaren om het allemaal wat realistischer te maken. Hier en daar lopen de zaken dan ook helemaal anders dan de fans van het spel zich zullen herinneren, en spijtig genoeg komen een paar locaties (Monte Carlo en Santorini) en één belangrijk personage (Alain Trottier) helemaal niet terug.

Het moeilijkste leek me om een verhaal te schrijven dat het beste van de drie manieren om het spel te spelen, samenbrengt. In het spel kun je op een bepaald moment namelijk kiezen welk "pad" je wil volgen. Je kunt kiezen tussen meer actie (extra vuistgevechten), meer puzzels (extra denkwerk) of je kunt een team vormen met Sophia Hapgood (extra dialogen). Dassel heeft ook keuzes moeten maken, maar het resultaat mag er zeker zijn.

Er waren een paar dingen waar ik wat vragen bij stelde. Zo ben ik niet zeker of Duitse onderzeeboten wel raampjes hebben, en of het in 1939 al algemeen geweten was dat er concentratiekampen met gaskamers waren. Ook is er een rare scène tussen Sophia en een lesbische SS'er. Maar voor de rest bewonder ik de research die Dassel heeft uitgevoerd, met zowel geschiedkundige als geografische achtergrondinformatie bij elke locatie waar Indy naartoe reist. Als ik dan in zijn nawoord lees dat hij ook contact heeft opgenomen met Rob McGregor, de schrijver van zeven officiële Indy-boeken, ben ik echt wel onder de indruk. Dassel verdient er dan ook niets aan: de pdf van het boek is gratis online te vinden, en hij verwijst heel duidelijk naar al het bronmateriaal.

Recensie "North Woods" - Daniel Mason

☆ ☆ ☆ ☆ ☆
North Woods van Daniel Mason leek in het begin op niet veel meer dan een natuurdocumentaire, maar uiteindelijk bleek het alle andere boeken die ik dit jaar gelezen heb, volledig uit het water te blazen.

Wie ooit de boeken van James Michener of Edward Rutherfurd las, zal het concept herkennen. Je neemt een specifieke plaats ergens op de wereld, en vertelt dan verschillende verhalen die zich door de eeuwen heen daar afspelen.

Mason doet ongeveer hetzelfde, maar verzint een fictieve plaats: een fictief bos in de buurt van een fictieve stad in de Amerikaanse staat Massachusetts. Uiteraard lijkt die stad en dat bos op veel écht bestaande locaties.

Het verhaal start in de 18e eeuw (denk ik; het kan ook eerder zijn) met enkele inheemse Amerikanen op de vlucht voor de Engelsen. Daarna passeert in het boek de Onafhankelijkheidsoorlog, de slavernij in de 19e eeuw, doorlopen we de 20e eeuw en komen we op vandaag de dag uit; en gaan we in de epiloog nog een heel stuk verder in de toekomst (maar geen paniek, het wordt geen science-fiction).

Er is echter iets speciaals dat al deze verhalen aan elkaar bindt. En latere verhalen bevatten ook verwijzingen naar de eerdere verhalen. Ik kan niet verklappen wat dat speciale precies is, maar het is iets wat ik totaal niet verwacht had.

Mason maakt gebruik van verschillende vertelstijlen. De gewone verhalende stijl, maar ook brieven, liedjesteksten, een logboek van een dokter, een speechtekst... North Woods gaat een beetje overal naartoe, maar toch zit er een duidelijke structuur in en is alles met elkaar verbonden. Er gebeuren dramatische dingen, maar Mason heeft ook een groot gevoel voor humor. Deze melange plaatst dit boek momenteel op de eerste plaats van de boeken die ik dit jaar gelezen heb.

Recensie "The Forest of Lost Souls" - Dean Koontz

☆ ☆

Het is een tijdje geleden maar ik ben nog eens een keer teleurgesteld in een nieuw boek van Dean Koontz. The Forest of Lost Souls moest een "fast-paced" en "suspenseful" verhaal zijn, maar eerlijk gezegd vond ik het een beetje aan de saaie kant.

Vida woont in een bos. Haar verloofde is pas gestorven, en ze ontdekt dat het geen ongeluk maar moord was. Hij was een activist die protesteerde tegen een bouwproject in de streek, en moest daarom uit de weg geruimd worden.

Als enkele mannen betrokken bij die organisatie een persoonlijke interesse krijgen in Vida, gaat de bal aan het rollen. Vida verdedigt zichzelf en slaagt erin de twee mannen te doden. Ze begraaft hun lichamen (én auto's!) in het bos. Maar de overkoepelende organisatie komt haar zo op het spoor en jaagt haar op.

Het verhaal springt doorheen de tijd en gaat van het heden - de klopjacht - naar het recente verleden - de aanslag op haar verloofde - en het verre verleden - haar jeugd die ze bij haar oom doorbracht, maar ook de dag dat ze een bezoek bracht aan een waarzegster. Meerdere personages in dit boek zijn trouwens ooit bij deze waarzegster langs geweest.

Het vertelperspectief verandert ook regelmatig van personage. We volgen uiteraard Vida, maar ook de grote slechterik, één van zijn handlangers die uiteindelijk van kant wisselt doordat hij een vrouw ontmoet die hij niet wil teleurstellen door "slecht" te zijn, en een man met speurhonden die ingehuurd wordt door de "bad guys" maar zelf wel een "good guy" is.

Het verhaal gaat hierdoor een beetje overal naartoe en ik vond het niet zo diepgaand of "speciaal" zoals ik meestal wel van Koontz gewoon ben. Dit is zelfs de eerste keer dat ik bij mezelf begon te twijfelen: is dit misschien geschreven door een ghostwriter?

Er is veel aandacht voor de natuur, maar die lange beschrijvingen zorgen er net voor dat het verhaal vertraagt. Er is bijna geen spanningsopbouw. Het enige goede zijn de dialogen. Ik had er een beetje hetzelfde gevoel bij als bij de Jane Hawk-reeks. Een "gewone" thriller, maar deze keer eentje waar alles toch een beetje té soepel loopt voor de heldin. En de grote "onthullingen", als je ze al zo kan noemen, vond ik ook niet zo indrukwekkend. Koontz-boeken staan bekend omwille van de strijd tussen goed en kwaad, maar hier zit vooral een ecologische boodschap in.