Recensie "Het laatste verhaal van Jamie Gunn" - Thomas Olde Heuvelt

☆ ☆ ☆ ☆
Het is altijd spannend om aan een nieuw boek van Thomas Olde Heuvelt te beginnen. Uiteraard ben ik gestart met Hex, een horrorverhaal dat zich eindelijk eens in de buurt afspeelde in plaats van de verre Verenigde Staten (of zelfs maar Engeland). Nu ja, in de buurt... In ieder geval dichterbij, namelijk Nederland.

Het werd meteen een traditie om zijn boeken als tweede te lezen, na mijn vrouw. Zij is écht de grote fan, en ging zo diep in het verhaal op dat ze Katrina écht leek te kunnen ruiken.

Daarna kwam Echo. Iets minder, in mijn ogen. Er zat wat teveel Engels in naar mijn smaak. Dat kwam natuurlijk door de keuze die Olde Heuvelt maakte wat zijn personages betrof. Het was ook een grootser verhaal dan Hex, misschien iets té groots. Ik had het gevoel dat hij iets te snel de epische kant van Stephen King op wou gaan. Ik vond het nog wat vroeg, en het kwam er ook niet volledig uit.

Toen werden we bevangen door het mystery van de Orakel. Dit was terug meer van wat ik oorspronkelijk van Echo had verwacht. Een verhaal terug dichter bij huis. Herkenbare personages. We voelden ons terug thuis. Alleen het einde, dat had een iets te hoog actiefilmgehalte en was soms moeilijk te volgen. Alsof het geschreven was met een verfilming al in gedachten.

Het beste was voor mij November. Weliswaar opnieuw een verhaal dat zich in de Verenigde Staten afspeelt, maar het sluit het dichtst aan bij veel van de verhalen van Stephen King: een kleine gemeenschap met heel veel personages waar vreemde dingen gebeuren. Dit is de ware verhalenverteller Thomas Olde Heuvelt. Mijn vrouw wil heel graag eindelijk eens een Stephen King lezen, en als ze fan is van November, dan wil ik haar eigenlijk De Noodzaak/Needful Things aanbevelen, een typisch Castle Rock verhaal...

Thomas Olde Heuvelt heeft dat trouwens door, die kracht van verhalen, en de macht van de verhalenverteller. In Het laatste verhaal van Jamie Gunn neemt hij dat letterlijk, en neemt hij er ook een loopje mee dat meermaals die fourth wall doorbreekt. Opnieuw een verhaal dat zich afspeelt in de Verenigde Staten, met name in de staat New York. We zien de stad New York, maar ook Yonkers en Sleepy Hollow. En het is dat laatste dat de lont doet ontbranden. Het verhaal van Washington Irving, de legende van de ruiter zonder hoofd. Een kind dat heel fel beïnvloed wordt door dit verhaal, mede dankzij zijn vader. Een vader die dan sterft, waardoor het kind - Jamie Gunn - een trauma oploopt. En trauma's laten littekens achter, en in horrorverhalen durven littekens en oude wonden wel eens opnieuw open springen, waardoor er vers bloed naar buiten sijpelt.

Het laatste verhaal van Jamie Gunn gaat over de kracht van verhalen en wat die met je doen. Hoe ze de verbeelding prikkelen, waardoor je dingen gaat geloven die niet echt zijn, en hoe ze op het moment dat je een goed verhaal beleeft, je hele leven overnemen. De kracht van suggestie. Gooi er nog een monster in geïnspireerd door de Japanse demonen. En maak het dan zo persoonlijk mogelijk. Vertel het vanuit de eerste persoon; laat de verteller de lezer af en toe rechtstreeks aanspreken, maar niet té vaak; en maak die verteller dan ook nog heel herkenbaar, geef hem karakteristieken en andere details waardoor de lezer de vergelijking gaat maken met de wérkelijke schrijver van dit verhaal: Thomas Olde Heuvelt zelf.

En dan is er nog de hype. #dontreadthelastpage. Lees de laatste pagina niet. Want als je dat doet, dan sterf je. Het is The Ring, maar in boekvorm in plaats van de videocassette. Maar het is ook Olde Heuvelts eigen ding. Want door het allemaal zo persoonlijk te maken, is het niet zomaar een horrorverhaal.

En ja, de hype had me zeker te pakken. Maar wat doet een hype ook vaak? Teleurstellen, want de verwachtingen worden te groot. Ik had dus íetsje meer verwacht, maar ik kan niet goed zeggen wat precies. Misschien was Olde Heuvelt net iets te ver gegaan met het proberen alles zo écht mogelijk te maken, en ontbrak dan uiteindelijk die echtheid een beetje, of voelde het nét iets te geforceerd, ik weet het niet. Maar het is een gevoel, en niet iets waar ik in deze recensie echt mijn vinger op kan leggen. Misschien was het gewoon een kwestie van logistics, doordat het einde van het verhaal - dat ik dus eigenlijk niet mocht lezen - zich niet echt beperkte tot alleen die laatste pagina. Ik had dus per ongeluk al teveel gelezen voordat ik effectief aan die laatste pagina kwam; en daarna volgde er trouwens nog een afsluiter... Ik nam het dus vast allemaal wat te letterlijk...

Maar geen probleem! In ieder geval heb ik weer genoten van dit nieuwe boek van toch wel één van mijn favoriete schrijvers. Stephen King, Dean Koontz, Thomas Olde Heuvelt, ze passen allemaal netjes in mijn boekenkast. En ooit gaat er wel eens een leesmarathon van komen: van Hex tot en met Jamie, alle boeken back-to-back, een horrorzomer misschien. Of winter... Ik kijk er al naar uit, alsook naar het vólgende boek van Olde Heuvelt, dat zich waarschijnlijk weer eens wat dichter bij huis afspeelt, en waarin hij misschien een eigen draai geeft aan welbekend horrorthema... Doet me er trouwens aan denken dat ik 'Salem's Lot van Stephen King ook nog nooit gelezen heb...

Recensie "De Nieuwe Wereld" - Frank McCourt

☆ ☆ ☆ ☆  
De nieuwe wereld van Frank McCourt is het directe vervolg op De as van mijn moeder. En om eerlijk te zijn, ik vond het een veel toffer boek om te lezen. Het eerste boek was zeker ook een topper, alleen werd je soms wat mismoedig van alle ellende die Frank meemaakt. Omdat in dit tweede deel Frank ouder is en zijn thuis in Ierland achter zich heeft gelaten, speelt dat niet zo'n grote rol meer. 

Frank is teruggekeerd naar de Verenigde Staten, meer specifiek naar New York. Vooraleer hij daar probeert een fatsoenlijke scholing te volgen in de lerarenopleiding, doet hij eerst zijn legerdienst in Duitsland. Daarna ontdekt hij dat hij best goed kan schrijven, vooral als het over zijn jeugd in Ierland gaat. En uiteindelijk wordt hij inderdaad leraar, wat soms tot grappige situaties leidt.

Tussendoor lezen we ook over zijn liefdesleven. Hij heeft een oogje op de blonde, blauwogige Alberta die hem eigenlijk friendzoned - hij moet haar ook Mike noemen. De evolutie van die relatie is eigenlijk het enige dat we stoorde aan dit boek; de situatie veranderde immers veel te snel, het was een kwestie van nog geen twee pagina's. Dat vond ik persoonlijk heel ongeloofwaardig.

In De as van mijn moeder was het vaak moeilijk om een onderscheid te maken tussen de stem van de verteller - want Frank vertelt alles vanuit zijn ik-persoon - en de stemmen van de andere personages - want er is totaal geen dialoogpunctuatie. Die stijl zet McCourt verder in De nieuwe wereld, maar deze keer is het een stuk makkelijker om die dialogen er effectief uit te halen. Dat is dus een grote verbetering, en maakte het boek veel aangenamer om te lezen.

Het wonderbaarlijkste is dat dit dus autobiografische boeken zijn; daar had ik geen idee van voordat ik ze begon te lezen, dus dat was een heel speciale ontdekking. Dat verklaart uiteraard ook waarom alles zo realistisch overkomt; het is namelijk allemaal echt gebeurd. Misschien zal er hier en daar wel wat dichterlijke vrijheid inzitten, maar ik veronderstel dat de grote lijnen wel zullen kloppen.

Mocht ik ooit op de andere boeken van Frank McCourt stuiten, dan zal ik ze zeker ook lezen!

Recensie "Het Einde van de Dood" - Liu Cixin

☆ ☆ ☆ 

Het vervolg op Het Drielichamenprobleem en Het Duistere Woud leest even vlotjes als die vorige twee delen, maar de moeilijkheidsgraad stijgt toch serieus.

In Het Einde van de Dood van Liu Cixin volgen we vooral Cheng Xin, vier eeuwen na haar normale leven in de 21e eeuw. De ruimtetechnologie van de mensheid is ondertussen ver genoeg gevorderd dat ze de rand van het zonnestelsel hebben bereikt, maar nog steeds te beperkt om te kunnen ontsnappen aan een mogelijke buitenaardse aanval.

Waar we in het vorige deel de "Muurschouwers" hadden, krijgen we nu de "Zwaardhouders". Deze mensen hoeven geen plan meer te bedenken; nu krijgen ze gewoon de machtiging om hun vinger op de knop te leggen van een specifiek dreigement waarmee de buitenaardsen afgeschrikt zouden moeten worden.

Vanuit onverwachte bron krijgen we echter nog andere opties aangereikt, maar in een verhalende sprookjesvorm als een soort codetaal. Het is vooral tof om zelf proberen te achterhalen welke elementen uit het sprookje effectief van belang zijn, en wat ze zouden kunnen betekenen.

Heel moeilijk te vatten zijn de scènes rond de twee- en vierdimensionale ruimtes. Die zijn heel moeilijk om visueel voor te stellen, hoewel de auteur zijn uiterste best doet om het zo vatbaar mogelijk uit te leggen.

Desondanks vond ik het een spannend verhaal dat moeilijk neer te leggen was; een verhaal waarbij de hele mensheid, de hele planeet Aarde op het spel staat. Misschien allemaal ook metaforisch gebruikt voor alle ellende in de wereld. Het stelt niet alleen wetenschappelijke vraagstukken, maar ook filosofische over zelfopoffering, volledige afzondering, en een nieuw begin.

Ik begon deze trilogie te lezen op 13 januari 2026. Tussendoor heb ik een paar kortere boeken gelezen, maar 2,5 maand later komt deze reis aan z'n einde. Het was een uitdagende maar zeker ook aangename science-fiction-ervaring.

Recensie "Het Donkere Woud" - Liu Cixin

☆ ☆ ☆ ☆
Het vervolg op Het Drielichamenprobleem is stukken beter! Misschien komt het omdat ik eerst de Netflixreeks zag, dat het oorspronkelijke verhaal en personages volledig verknipte en waardoor ik dus andere verwachtingen had bij het lezen. Het Donkere Woud van Liu Cixin is vers, onontgonnen grond, mijn allereerste ervaring met dit deel van het verhaal, en ik vond dit deel subliem.

Het boek gaat verder waar het vorige stopte. De mensheid wordt bedreigd door een buitenaardse invasie. Maar die vloot zal pas over 400 jaar arriveren. Er is dus nog tijd om een plan te bedenken. Nadeel is wel dat de aliens al zogenaamde "sofonen" naar de Aarde hebben gestuurd: kwantumgelinkte elementen die alles en iedereen bespioneren en meteen alle informatie aan de Trisolaranen doorgeven.

Een nieuw plan dus: er worden vier "Muurschouwers" aangesteld. Deze mensen moeten in het geheim plannen beramen om de mensheid te redden. Ze mogen met niemand hierover communiceren; alles moet in hun eigen hoofd blijven. Ze krijgen alle toestemmingen en alle middelen, en de bedoeling is dat ze ook verwarring zaaien door rare opdrachten te geven.

Om ervoor te zorgen dat hun plannen in de toekomst het gewenste effect gaan hebben, worden ze ook in een lange slaap gebracht, een "hibernatie". En zo is het plots 200 jaar later, en verandert het boek in een werkelijke science-fiction verhaal, met een heel andere menselijke beschaving en cultuur en  technologische vooruitgangen.

Ik las het verhaal van de Muurschouwers heel graag, en was heel tevreden met het einde. En nu volgt er nog een derde deel! De Netflixreeks zou ook een nieuw seizoen krijgen, en ondanks de totale verwestering van het verhaal ben ik toch benieuwd wat ze er van gaan maken.

Recensie "Gabriel Knight: The Legacy of the Schattenjäger" - Mark P. Carpenter

☆ ☆ ☆
Toen ik 15 of 16 was, kreeg ik een onverwachts kerstcadeau: het computerspel Gabriel Knight: Sins of the Fathers. Ik was meteen verkocht door het verhaal dat zich afspeelt in de realistische wereld, vol geschiedenis, met serieuze thema's; een groot verschil met de meeste andere spellen die het toch vaak van humor in een tekenfilmstijl moeten hebben. De twee volgende spellen in de Gabriel Knight reeks zou ik dan later uiteraard ook spelen.

Sins of the Fathers neemt het voodoo-geloof in New Orleans en verzint er een fictief moordmysterie bij. The Beast Within combineert de geschiedenis van koning Ludwig II van Beieren en componist Richard Wagner met de mythe van weerwolven. En Blood of the Sacred, Blood of the Damned kiest voor vampieren om het geheim van Rennes-le-Chateau te ontrafelen, verbonden met de bloedlijn van Jezus in een verhaal waar Dan Brown nog jaloers op zou zijn. Van mij mogen er gerust meer spellen gemaakt worden die hun fictief verhaal vermengen met historische feiten.

Mark P. Carpenter is ook een fan, en dat is duidelijk met zijn uitgebreide recensie of essay Gabriel Knight: The Legacy of the Schattenjäger. Uitgebracht in eigen beheer, beschrijft het Marks eigen ervaringen met de spellenreeks, en wat achtergrondinformatie die hij erover heeft opgezocht. Het is een boek geschreven door een fan, want het is niet gelinkt aan de makers van de spellen.

Mark schrijft heel herkenbaar en hoe meer ik las, hoe meer het begon te kriebelen om de spellen opnieuw te spelen. Hij schrijft heel gepassioneerd, maar valt ook wel vaak in herhaling. Alsof het boek is samengesteld uit verschillende al eerder geschreven stukken die hij nu aan elkaar heeft geplakt, met als gevolg dat er soms wel dingen terugkomen. Wat op zich niet erg is, maar door de uitgebreide manier waarop lijkt het alsof hij echt vergeten is dat hij die dingen al eerder heeft aangehaald.

Regelmatig beschrijft hij ook een scene uit de spellen waarbij ik dacht, zo herinner ik het mij niet! Een extra reden om de spellen nog eens opnieuw te spelen, misschien, maar ik dacht ze toch best goed te kennen dus bij mij kwam het over als fouten.

Het is waarschijnlijk de nostalgie waardoor ik dit een tof tussendoorboekje vond. Ik had het misschien graag wat uitgebreider gehad; volgens mij kun je over elk spel een boek van dit formaat schrijven, als je echt voor een diepe analyse gaat. 

Recensie "Twist" - Colum McCann

☆ ☆ ☆
Twist van Colum McCann voelt als een moderne Moby Dick. Geen jacht op een walvis, maar ook de zoektocht van een man naar een betekenisvol leven. 

Ierse schrijvers zijn top. Dat hebben we al langer ontdekt. Colum McCann schrijft ook een vlot leesbaar boek. Hoewel het me persoonlijk inhoudelijk niet zo aanspreekt. Ik had de hele tijd het gevoel dat er niet veel in gebeurt.

Natuurlijk lees je een literair boek niet voor de grootse gebeurtenissen maar voor de taal, de sfeer die de woorden oproepen, en de menselijke psychologie die ermee getoond wordt.

Journalist Anthony Fennell krijgt de opdracht een artikel te schrijven over de mensen die breuken repareren in onderzeese internetkabels. Zo komt hij bij Joseph Conway in Kaapstad terecht.

Conway is de Ahab in het verhaal. Een man met een passie voor duiken, vooral het freediven zonder enig hulpmiddel, en hij doet zijn werk goed. Maar er schuilt meer in Conway. Een mysterieus verleden. Een vreemde relatie met zijn vrouw Zanele, een beroemd model. Er hangt een melancholische sfeer over hem heen, alsof hij niet is wie hij wil zijn, of kan zijn, niet het leven heeft dat hij zou willen.

Anthony zelf heeft ook wel wat bagage. Gescheiden. Hij heeft een zoon die hij al in jaren niet meer gezien heeft, en hij liegt zelfs over zijn bestaan in een gesprek met Zanele. Anthony gedraagt zich ook raar bij Zanele, alsof hij haar ook voor zich wil winnen, maar niet helemaal. Vooral wanneer hij haar opzoekt aan het einde van het boek voelt dit heel overbodig en not done.

McCann schrijft als de deining van de zee, als de golven die breken op het strand. Hij schrijft in relatief korte zinnen, heel soms zelfs met slechts één woord, net zoals je op het strand soms kunt twijfelen of het nu eb of vloed wordt, omdat het water niet altijd even ver reikt.

Maar eerlijk, het is een verhaal waarvan niet veel blijft hangen, waarvan de scenes snel terug naar zee weggespoeld worden. Misschien omdat ik zelf niet zo'n waterrat ben.

Recensie "The Friend of the Family" - Dean Koontz

☆ ☆ ☆ ☆
Ik heb genoten van The Friend of the Family van Dean Koontz. Zoals gewoonlijk dook ik erin zonder te weten waarover het boek gaat. In het kort: de zeventienjarige Alida wordt uitgebuit in de freak show van Captain Farnam. Wanneer het koppel Loretta en Franklin Fairchild toevallig een optreden bijwonen, kopen ze van hem over en geven haar een fatsoenlijk thuis als vierde kind van het gezin. Er blijkt echter wel wat meer met Alida aan de hand te zijn dan lichamelijke misvormingen...

Het verhaal start in 1930 en loopt met hier en daar enkele tijdsprongen tot na de Tweede Wereldoorlog. De geest van het verleden zweeft ook over de tekst. Hoewel het moderne bewoordingen zijn, voelt het toch ouderwets aan. Mensen praten niet op deze manier. Het zijn misschien ook dialogen die eerder thuishoren in de oude films die een grote rol spelen in het verhaal, of die meer passen bij boeken zoals Little Women van Louisa May Alcott; hier moest ik trouwens ook de hele tijd aan denken wanneer ik me het gezin Fairchild voorstelde. Fairchild, mooi kind, trouwens ook niet willekeurig gekozen.

Verwacht echter niet te veel spanning in dit boek. Zelfs de dreiging waar doorheen het verhaal regelmatig naar verwezen wordt, stelt niet veel voor en de helden hoeven zelf niet eens iets te doen om de vijand te verslaan. De échte vijand is immers wat vaak in ons binnenste verborgen zit: gebrek aan zelfvertrouwen en een laag zelfbeeld, denken dat we er niet toe doen, dat we dingen niet waard zijn. Er zijn te veel goede mensen met dit probleem, en te veel slechte mensen die het tegenovergestelde denken. En die rollen moeten we dringend omdraaien.

Want waar het ook om draait, zijn de thema's van haat en woede, jaloezie en hebzucht. Ik had het al over de Tweede Wereldoorlog; Koontz herinnert ons aan de gevolgen van oorlog die een doodnormaal gezin moet ondergaan. Dit is zeker geen oorlogsverhaal, maar Koontz wil ons duidelijk als boodschap meegeven dat we ervoor moeten zorgen dat ons eigen leven van vandaag niet in het oorlogsverhaal van morgen verandert.