Recensie "De Vliegeraar" - Khaled Hosseini

☆ ☆ ☆ ☆
Na meer dan twintig jaar is het misschien toch wel eens tijd geworden om De vliegeraar van Khaled Hosseini te lezen. De hype is ondertussen wel gaan liggen, denk ik, hoewel Afghanistan nog steeds in de schijnwerpers staat en verhalen als deze zich nog altijd voordoen.

Ik voel me als één van de weinigen die het boek nog niet gelezen hebben, maar ik zal er toch niet al te veel over verklappen. Hosseini vertelt het verhaal van Amir en Hassan, twee jongens van vergelijkbare leeftijd. In de ogen van de Afghanen is Amir de "goede" jongen, van het juiste bloed; Hassan daarentegen is een Hazara, en sjiiet die dus voor niets anders goed is dan een veredelde slaaf te zijn bij de échte Afghanen. Hassans vader Ali is zo'n beetje de "butler" van Amirs vader, net zoals Ali's vader dat was bij Amirs grootvader, en Hassan zal zijn voor Amir zodra ze opgegroeid zijn en een eigen huishouden hebben.

Maar Amir en Hassen zijn goede vrienden en speelmakkers. Zoals de titel doet vermoeden speelt de kunst van het vliegeren een grote rol. Tijdens een vliegertoernooi loopt het echter mis en wordt er een kloof gecreëerd tussen Amir en Hassan, waardoor ze uit elkaar groeien en zelfs in totaal andere werelden terechtkomen. Uiteindelijk zorgt het lot ervoor dat Amir terugkeert naar de wereld van Hassan; een wereld die er ondertussen ook heel anders uitziet dan in hun jeugd.

En meer ga ik er niet over vertellen, uitgezonderd dat er bloed vloeit. Hoe kan het ook anders in een wereld zo anders dan de onze, waar religie nog wél het belangrijkste is dat er bestaat en waar heel je leven om draait en die elke stap die je zet bepaalt. En waar heel veel geweld wordt gebruikt om dat ook af te dwingen. Het boek is zeker nog relevant, want om eerlijk te zijn, veel is er daar toch niet veranderd in twintig jaar?

Het duurde best lang eer ik vertrokken geraakte in dit boek. Halverwege legde ik het opzij om even iets anders te lezen. Toen ik ernaar terugkeerde, had ik eindelijk het gevoel er goed in te zitten en de kwaliteiten van Hosseini als schrijver te onderkennen. Er liggen nog twee boeken van hem klaar, maar ik ga toch opnieuw wat pauze nemen van deze Afghaanse literatuur voor ik me daaraan waag, en eerst terug wat luchtigere dingen lezen.

Recensie "De Verscheurde Staten van Amerika" - Johan Op de Beeck

☆ ☆ ☆ ☆
Een tijdje terug zag ik in een weekendkrant een aanbieding met korting voor De Verscheurde Staten van Amerika van Johan Op de Beeck. Aanleiding van dit verslag over de Amerikaanse burgerloorlog was de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Vooral de subtitel vond ik interessant klinken: "de rol van België en het gevaar voor een nieuwe burgeroorlog".

Ik ben af en toe wel te vinden voor een goede non-fictie, en dit thema sprak me wel aan. Dus leende ik het boek in de bib en las het op een goede drie weken uit.

Op de Beeck legt alles heel helder uit, maar persoonlijk vind ik zijn schrijfstijl ook niet héél geweldig. Hij grijpt regelmatig terug naar ouderwetse zegswijzen en spreekwoorden die heel clichématig aanvoelen. Ik had iets moderner taalgebruik verwacht.

Hij heeft me wel een paar keer versteld doen staan met zijn verhaal. Bijvoorbeeld hoe hij het belang van religie in de Verenigde Staten ontdekte tijdens een reis met zijn gezin; ik heb nu nog minder zin om daar naartoe te reizen... Maar vooral het historisch aspect: hij heeft enkele Belgische emigranten opgezocht en niet alleen hun kant van het verhaal verteld, maar ook de standpunten van koning Leopold I, die eigenlijk de afscheiding van de zuidelijke staten steunde. Hij slaagt er zelfs in om bij de lezer een beeld te scheppen van de wereld waarin de staten tóch opgesplitst zouden zijn, en dat dit misschien op een of andere manier toch beter was geweest en veel miserie had kunnen voorkomen.

Wat ik heel grappig vond, was een stuk over die emigranten, en hoe de Belgen in Amerika op precies dezelfde manier werden bekeken als hoe Vlamingen vandaag de dag vaak denken over andere immigranten die in ons land komen wonen. Die Belgen werden immers verweten "dat ze zich niet hadden aangepast aan het land, het klimaat, de gewoonten ... omdat ze met een paar honderd bij elkaar waren, leek het voor hen alsof ze het vaderland niet hadden verlaten ... in een land waarvan ze het vertikten de taal te leren."

In ieder geval was het heel interessant om het verloop van die burgeroorlog eens door te nemen. Het boek staat ook vol fotomateriaal zodat we ook gezichten kunnen plakken op welbekende namen zoals bijvoorbeeld generaals Lee en Grant.  Wat vooral opviel is dat het eigenlijk niet draaide om het afschaffen van de slavernij; dat is er uiteindelijk wel bij gekomen, maar de oorspronkelijke aanleiding was het verzet tegen de uitslag van de presidentsverkiezingen en het beleid van de republikeinen. Het lijkt alsof de agenda's van democraten en republikeinen door die oorlog volledig zijn omgewisseld: Lincoln was net de liberale, terwijl vandaag de dag de republikeinen net het conservatiefst zijn.

Na het relaas over de oorlog keert Op de Beeck terug naar onze moderne tijd, met verwijzingen naar 9/11, Obama, de onrust onder het Amerikaanse volk en hoe het eigenlijk gekomen is dat een man als Trump aan de macht is geraakt. Mocht Op de Beeck ooit een boek uitbrengen waar hij dieper in gaat op de regeerperiodes van Trump, dan ben ik daar ook wel benieuwd naar...