zaterdag 6 juni 2026

Recensie "Heerlijke Nieuwe Wereld" - Aldous Huxley


Tijd voor een klassieker! Ik stapte in de Heerlijke Nieuwe Wereld van Aldous Huxley zonder te weten in wát voor wereld ik eigenlijk terecht zou komen. En wat ik daar tegenkwam, verraste me enorm. Vaak wist ik niet of ik moest lachen of huilen. Er zit best een humoristisch kantje aan het verhaal, maar er is ook veel drama.

In de toekomstwereld die Huxley voorstelt, is de menselijke voortplanting vervangen door een fabriekscultuur. De lopende band, uitgevonden door Henry Ford, dient nu ook om mensen te "fabriceren". Ze worden gekweekt in flessen, en op voorhand wordt al bepaald wat voor klasse mens iemand zal worden. Het integreert ook een soort kloningsproces, waarbij één enkele eicel gedupliceerd kan worden tot 64 identieke embryo's.

Ook de relaties tussen mensen is helemaal veranderd. Er zijn geen ouders en kinderen meer, er zijn geen huwelijken. Iedereen is onvruchtbaar gemaakt, en seks is een pure vorm van ontspanning geworden. Iedereen mag en kan het met iedereen doen, er is geen sprake meer van partner"bezit". Je zou het een extreme vorm van polyamorie kunnen noemen, maar dan puur lichamelijk, zonder dat er echte relaties bij te pas komen.

Dan heb je Bernard, één van die nieuwe mensen maar waarbij toch iets misgegaan is in de "fabriek". Hij is wat kleiner dan de bedoeling was, en springt er dus wat uit. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal is hij nog in staat tot eigen ideeën in plaats van deel uit te maken van de grote kuddegeest, of hive mind.

Bernard gaat veel om met Lenina, en samen gaan ze op een soort safari naar een regio van de wereld waar nog "wilde" mensen wonen, met een levensstijl nog steeds zoals vroeger, of hoe wij die zelf kennen. Zo ontmoeten ze John, de biologische zoon van een vrouw genaamd Linda, die de "beschaafde" wereld ooit ontvlucht is. John komt mee met Bernard en Lenina en zet zo de boel op stelten.

Ik ben niet intelligent genoeg om het allegorische aspect van dit boek volledig te analyseren. De leeservaring was in ieder geval aangenaam. Voor een verhaal van bijna 100 jaar oud was dit zeer leesbaar. Van het nawoord van Huxley snapte ik echter niets.