Boeken verslonden in november

Je hebt het misschien al gemerkt: vanaf deze maand splits ik mijn besprekingen op per boek. Ik merkte dat het maandelijks overzicht soms wel heel lang kon zijn, te lang voor de meeste mensen om volledig te lezen. Ik post nog steeds een overzicht op het einde van elke maand, dat dan doorlinkt naar de apart besprekingen.

"Bridge of Clay" van Markus Zusak kreeg van mij 5 sterren en een voorlopig eerste plaats in mijn top tien van 2019. De podiumplaatsen worden misschien nog herbekeken eind december, omdat de boeken in kwestie toch wel heel dicht bij elkaar liggen.


Tussendoor heb ik deze maand nog twee boeken herlezen, "Een Ongewoon Huwelijk" van Tayari Jones voor de les Creatief Schrijven, en "Zomerlicht, en dan komt de nacht" van Jón Kalman Stefánsson voor de leesclub van de bibliotheek van Genk.

In november heeft Dean Koontz zes korte ebooks uitgebracht bij Amazon, over het personage Nameless. In mijn ogen een interessante mix van Odd Thomas en Jane Hawk die je doet snakken naar meer.


Acht jaar na "The Night Circus" verschijnt "The Starless Sea" van Erin Morgenstern. Zo mogelijk zit er nog veel meer magie in dit boek, maar spijtig genoeg is het minder vatbaar. Het is wel een intrigerend verhaal over boeken, verhalen in het algemeen, over een doel zoeken in het leven. Als ik meteen weet dat ik een boek een tweede keer wil lezen, krijgt het 5 sterren van mij.

Review "The Starless Sea" - Erin Morgenstern

* * * * *
Vorig jaar heb ik "The Night Circus" van Erin Morgenstern gelezen, op aanraden van een collega. Het boek blies me van mijn sokken. Ik kon er weinig over vertellen, want het is een verhaal dat je moet ervaren. Het eindigde als nummer twee in mijn top tien. Ik was dan ook heel enthousiast bij het nieuws dat Morgenstern dit jaar een nieuw boek zou uitbrengen, acht jaar na het vorige. En nu is "The Starless Sea" dus te koop.

En ik kan het alleen maar aanraden. Het doet me denken aan "Het Oneindige Verhaal" en "Cloud Atlas". Een verhaal in een verhaal in een verhaal, het hoofdpersonage dat ontdekt dat hij zelf een personage is in een boek dat hij toevallig vindt. Wat ik ook geweldig vind, is de studiebijeenkomst in het begin van het boek over verhaalgedreven computerspellen, een onderwerp waar ik twee jaar geleden zelf een presentatie over heb gegeven tijdens de les Literaire Creatie. Toen wist ik dat dit personages naar mijn hart waren. Nog meer toen ik ontdekte dat het hoofdpersonage ook nog ingedeeld is bij Ravenclaw.

Wat ik ook tof vind, zijn de verwijzingen naar andere boeken zonder hen volledig bij naam en auteur te noemen. Zo herkende ik zonder moeite een beschrijving van "Jonathan Strange & Mr Norrell" van Suzanne Clarke, en dat maakt me trots op mezelf.

Wat me wel stoort zijn de vele deuren in het verhaal. Heel romantisch en magisch in het begin, maar halverwege wordt het wel vermoeiend, en ook opvallend hoe makkelijk het hoofdpersonage de vele gesloten deuren en verborgen ruimtes weet open te krijgen. De deuren doen me wel denken aan "The Drawing of the Three" van Stephen King, het tweede boek in zijn Donkere Toren saga.

Het magische begint echt teveel te worden, het boek te lang, het wordt lastig om alles nog te volgen. Maar net op tijd komt er gelukkig een ommezwaai: de personages zeggen zelf dat ze het einde van het verhaal naderen, en dat einde, hoewel het me allemaal nog steeds niet echt duidelijk is, heeft dezelfde kracht als het begin van het verhaal. Op een bepaald moment dacht ik dat Morgenstern zichzelf als de verteller van het verhaal in het verhaal ging zetten - iets wat Stephen King wél heeft gedaan - maar ze doet het niet. Ik stel me nog steeds veel vragen over de oorsprong van de Starless Sea, dus dit boek zal ik zeker nog een tweede keer lezen.

Boeken verslonden in december

Iedereen kent de Holocaust van de Tweede Wereldoorlog. "Zulajka opent haar ogen" van Guzel Jachina is een verhaal over een andere, gelijkaardige transgressie tegenover de mensheid, waar weinig aandacht aan wordt besteed: de deportatie van de zogenaamde koelakken, of 'rijke' boeren, naar Siberië begin jaren '30.

Zulajka opent weliswaar drie keer in het verhaal haar ogen, maar ik had moeite de mijne open te houden. Het verhaal gaat niet alleen over Zulajka, wiens man wordt neergeschoten door militairen voordat ze zelf gedeporteerd wordt naar Siberië, maar vooral ook over de schutter in kwestie, commandant Ignatov, die de mensen begeleidt en in leven probeert te houden. Na een verschrikkelijke treinreis, gevolgd door een bootreis, bouwt de groep uiteindelijk een arbeidersnederzetting op de oevers van de rivier de Angara.

Het verhaal kraakt en kreunt aan alle kanten. Dat zijn de twee sleutelwoorden die het meest terugkomen. Daarnaast zijn kleuren heel belangrijk. In de eerste plaats veel zwart, af en toe wit, maar ook smaragdgroen, blauw en paars, en rood en geel. Het zal allemaal wel betekenis hebben, maar zulke zaken gaan mijn verstand nog te boven. "Zulajka" las ik zeker niet voor het plezier. Het kostte me vier weken om door te geraken. Er was veel wat me stoorde. Uitgerekte woorden (bijv. "verge-e-eten") en de vele "!?" na dialogen. Gelukkig waren er ook mooie beschrijvingen van natuur die het boek toch dat extra literaire kantje geven. De lotgevallen van de personages boeide me niet volledig, hoewel de eindscène toch emotioneel was.

Ik heb 4 weken over deze 480 bladzijden gedaan. Alle Russische woorden opgenomen in de twee pagina's tellende verklarende woordenlijst achteraan het boek, komen bijna allemaal voor in het eerste hoofdstuk, dus je hoeft niet het hele boek door iets op te zoeken. Maar het nawoord van de vertaler, met een verklarende geschiedenisles, had van mij gerust als inleiding mogen staan om al wat gebeurt meteen tijdens het lezen beter te kunnen plaatsen.

Soms kruist een boek je pad, totaal onverwachts, en vergeet je waar je mee bezig was. Je opent het en begint te lezen, en je weet meteen dat je het overal naartoe gaat volgen. Je probeert het los te laten maar je kan het niet. Het is het enige waar je aan kunt denken, je blijft er zelfs over dromen, en het voelt alsof het speciaal voor jou geschreven is.

"The Night Circus" van Erin Morgenstern is zo'n boek. Superlatieven genoeg om het te beschrijven. Het is een ongelooflijk en magisch sprookje over dromen, liefde en storytelling. Een boeiende ervaring die je nooit op pauze wil zetten. Mysterieus en verleidelijk. Het verbindt je opnieuw met je kinderlijke verwondering.

Ik kan je niet over het circus vertellen. Je moet er zelf naartoe gaan. Dus koop je ticketje en ga op ontdekking, snuif de sfeer op en laat je verbazen door alle wonderen die de tenten verbergen.

Dit is het laatste boek dat ik in 2018 heb gelezen. Ik had mijn top tien eigenlijk al klaar voor ik hieraan begon. Maar nu ga ik dat lijstje moeten aanpassen, want dit boek blaast zoveel andere boeken uit het water en overtreft bijna alle literaire werken die ik het afgelopen jaar heb gelezen. Erin Morgenstern is geen schrijfster, maar een artieste, een kunstenares die schrijft met verf en sculpteert met woorden.