maandag 3 augustus 2026

Recensie "De Verscheurde Staten van Amerika" - Johan Op de Beeck


Een tijdje terug zag ik in een weekendkrant een aanbieding met korting voor De Verscheurde Staten van Amerika van Johan Op de Beeck. Aanleiding van dit verslag over de Amerikaanse burgerloorlog was de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Vooral de subtitel vond ik interessant klinken: "de rol van België en het gevaar voor een nieuwe burgeroorlog".

Ik ben af en toe wel te vinden voor een goede non-fictie, en dit thema sprak me wel aan. Dus leende ik het boek in de bib en las het op een goede drie weken uit.

Op de Beeck legt alles heel helder uit, maar persoonlijk vind ik zijn schrijfstijl ook niet héél geweldig. Hij grijpt regelmatig terug naar ouderwetse zegswijzen en spreekwoorden die heel clichématig aanvoelen. Ik had iets moderner taalgebruik verwacht.

Hij heeft me wel een paar keer versteld doen staan met zijn verhaal. Bijvoorbeeld hoe hij het belang van religie in de Verenigde Staten ontdekte tijdens een reis met zijn gezin; ik heb nu nog minder zin om daar naartoe te reizen... Maar vooral het historisch aspect: hij heeft enkele Belgische emigranten opgezocht en niet alleen hun kant van het verhaal verteld, maar ook de standpunten van koning Leopold I, die eigenlijk de afscheiding van de zuidelijke staten steunde. Hij slaagt er zelfs in om bij de lezer een beeld te scheppen van de wereld waarin de staten tóch opgesplitst zouden zijn, en dat dit misschien op een of andere manier toch beter was geweest en veel miserie had kunnen voorkomen.

Wat ik heel grappig vond, was een stuk over die emigranten, en hoe de Belgen in Amerika op precies dezelfde manier werden bekeken als hoe Vlamingen vandaag de dag vaak denken over andere immigranten die in ons land komen wonen. Die Belgen werden immers verweten "dat ze zich niet hadden aangepast aan het land, het klimaat, de gewoonten ... omdat ze met een paar honderd bij elkaar waren, leek het voor hen alsof ze het vaderland niet hadden verlaten ... in een land waarvan ze het vertikten de taal te leren."

In ieder geval was het heel interessant om het verloop van die burgeroorlog eens door te nemen. Het boek staat ook vol fotomateriaal zodat we ook gezichten kunnen plakken op welbekende namen zoals bijvoorbeeld generaals Lee en Grant.  Wat vooral opviel is dat het eigenlijk niet draaide om het afschaffen van de slavernij; dat is er uiteindelijk wel bij gekomen, maar de oorspronkelijke aanleiding was het verzet tegen de uitslag van de presidentsverkiezingen en het beleid van de republikeinen. Het lijkt alsof de agenda's van democraten en republikeinen door die oorlog volledig zijn omgewisseld: Lincoln was net de liberale, terwijl vandaag de dag de republikeinen net het conservatiefst zijn.

Na het relaas over de oorlog keert Op de Beeck terug naar onze moderne tijd, met verwijzingen naar 9/11, Obama, de onrust onder het Amerikaanse volk en hoe het eigenlijk gekomen is dat een man als Trump aan de macht is geraakt. Mocht Op de Beeck ooit een boek uitbrengen waar hij dieper in gaat op de regeerperiodes van Trump, dan ben ik daar ook wel benieuwd naar...

Geen opmerkingen:

Een reactie posten